Yabancı bir dil olarak Türkçe öğretirken kendinize bir kaynak defteri yapın. Nedir bu kaynak defteri? Ünitelere göre sınıflandırılmış, sınıf ortamında yapabileceğiniz etkinliklerinizi içeren bir çeşit akıl defteridir.

Böyle bir akıl ya da kaynak defteri tutabilmeniz için öncelikle etrafınızdaki her şeye ‘’Bu sınıfta işime yarar mı?’’ veya ‘’Bunu dönüştürerek sınıfta ne için, nasıl kullanırım?’’ gözüyle bakmayı alışkanlık haline getirin.

 Küçük, çizgisiz bir defter alın, kenarına tükenmez bir kalem iliştirin ve bu defteri her zaman yanınızda taşıyın. Mesela ben geceleri başucuma, gündüzleri dışarıdayken çantama, evdeyken mutfak masasının üstüne - mutfakta yaşamayı seviyorum çünkü- koyarım. Aklınıza gelenleri unutmadan hemen not edin ve sonra vaktiniz olduğunda netleştirin. Yönergeleri olabildiğince ayrıntılandırmak etkinliği kolayca uygulamanızı sağlar.

Yazdıklarımı somutlaştırmak amacıyla daha önce bir seminerde öğretmenler için hazırladığım ‘’Meslekler’’ ünitesiyle ilgili kaynak defteri örneğini aşağıda veriyorum.

YAZMA ÖDEVİ

Meslek Röportajı Yapma 

Öğrencilere meslek röportajı yapacaklarını söyleyin. Ulaşabilme kolaylığı açısından ebeveyn, komşu, mahalle esnafı gibi yakın çevrelerine yönlendirin.

Aşağıdaki soruları yazdırın. İsterlerse soru ekleyebileceklerini belirtin.

Röportaj için en az bir gün süre verin.

Röportaj sırasında, röportaj yapılan kişiyle fotoğraf çektirmelerini ve ödev eklemelerini isteyin. İsteyenlerin fotoğraf çekmek yerine röportaj yaptığı kişinin resmini çizebileceğini söyleyin.

Ödevleri sınıfta yüksek sesle okutturun sonra fotoğraflarla birlikte sınıf duvarına asın.

Meslek Röportajı İçin Sorular

Adınız-Soyadınız?

Yaşınız?

Mesleğiniz?

Neden bu mesleği seçtiniz?

Kaç senedir bu mesleği yapıyorsunuz?

Yeterli para kazanıyor musunuz?

Çocuğunuz var mı?

Çocuğunuz da bu mesleği yapsın mı?

Bu meslek için hangi yetenekler gerekli?

Bu mesleğin zorlukları?

Mesleğinizi seviyor musunuz?

YAZMA ETKİNLİKLERİ

Kim Ne Olmak İstiyor? 

Öğrencilere on dakika süre verin ve hayallerindeki mesleği en fazla beş cümle ile anlatmalarını ve altına isimlerini yazmalarını söyleyin. 

On dakikanın sonunda öğrencilerin defterlerini rastgele bir şekilde alıp değiştirin. Mesela kürsünün önünde oturan A öğrencisinin defterini en arkadaki J öğrencisine verin. Bu işi öğrencilere de yaptırabilirsiniz. 

Değiştirme tamamlandıktan sonra öğrencilere, kendilerine gelen defteri okumalarını ve anlamaya çalışmalarını söyleyin. Beş dakika süre verin. 

Beş dakikanın sonunda öğrencilerden birine sorun, elinde kimin defteri var, defterin sahibi ne olmak istiyor, niçin? Defter sahibine de sorup onayını aldıktan sonra diğer öğrencilerle devam edin.

KONUŞMA ETKİNLİKLERİ

Misafir Var 

Okul müdürünü veya başka bir öğretmeni ya da Türkçe biliyorsa bir hizmetliyi sınıfa davet edin ve öğrencilerinizle birlikte mesleğiyle ilgili sorular sorun.

Röportaj sırasında mümkün olursa sınıfa çay servisi yaptırın.

Hep birlikte fotoğraf çektirin ve duvara asın.

Seç ve Konuş  

Dersten önce aşağıdaki soruları iki santim boşluk bırakarak alt alta yazın ve   şeritler halinde kesin. Siz de benzer sorular ekleyebilirsiniz.

Kestiğiniz soruları bir torba ya da küçük bir kutunun içine koyun ve sınıfa götürün.

Sınıfta kutuyu dolaştırın, öğrencilerden bir kağıt çekmelerini ve soruya cevap vermelerini isteyin.

Sorular

Arkadaşına, öğretmeninine ve dayına hediye vermek istiyorsun çünkü onların doğum günü. Kime ne alıyorsun?

Ankara’ya gidiyorsun, bir yıl sonra eve dönüyorsun. İlk önce yapıyorsun?

Issız bir adaya gidiyorsun ve yanında üç şey götürüyorsun? Bu üç şey ne?

Piyangodan …. TL kazanıyorsun, bu parayla ne yapıyorsun?

Hayatında en çok kimi seviyorsun, niçin?

Pazar günleri neler yapıyorsun?

En çok hangi mevsimi seviyorsun, niçin?

Yolda gidiyorsun, yanından çok ünlü biri geçiyor. O kim ve sen ona ne diyorsun

 

OYUN ETKİNLİKLERİ

Bil Bakalım Hangi Meslek? 

Öğrencilere küçük kağıtlar dağıtın ve herkesten aklına gelen bir meslek adını kağıtlara yazmasını isteyin

Kağıtları toplatın ve kürsünün üstüne bir öbek halinde koyun.

Gönüllülerden bir öğrenciyi tahtaya alın, bir kağıt seçtirin, seçtiği kağıtta yazan mesleği size göstermesini ama arkadaşlarına söylememesini isteyin.

Sınıftakiler sorular sorarak arkadaşlarının hangi mesleği seçtiğini bulmaya çalışsın.

İlk birkaç soruyu siz sorun öğrenciler devamını getirecektir. Örneğin: Üniforma giyiyor musun? Tehlikeli bir iş mi? Tek başına mı çalışıyorsun? Çok para kazanıyor musun? Dışarıda mı içeride mi çalışıyorsun?

Doğru cevabı bilen öğrenci tahtaya gelir ve yeni bir kağıt seçer.

Kariyer Sahibi 

Oyunu siz başlatın.

Sandalyenizi sınıfın ortasına çekin, oturun ve öğrencilere diyin ki ‘’ Ben çok ünlü bir aşçıyım, (Istediğiniz herhangi bir meslek adı söyleyebilirsiniz.), başarılı ve zenginim. Sizler de gazetecisiniz. bana mesleğimle ilgili istediğiniz soruyu sorabilirsiniz. Cevap vereceğim.

Sorulara hayal gücünüzü kullanarak cevap verin. Birkaç sorudan sonra kesin ve öğrencilere sorun:’’Kim gelmek ister ve ne olmak ister?’’

Öğrenciler kim olduklarını söyleyip sandalyeye geçerler ve sınıfın sorularına cevap verirler. 

SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ

Yardım Etmek 

Proje konusunu tahtaya yazın. ‘’Birine Yardım Etmek’’  

Bu proje için 100 TL para ayrıldığını ve bu parayı, birine yardım etmesi için içlerinden sadece birine vereceğinizi anlatın. (100 TL’yi okul yönetimi finanse etmelidir.)

Öğrencilere bir hafta süre verin ve bu süre içinde öğrenci:

1) Çevresinde 100TL ile yardım edebileceği birini arayıp bulacaktır.

2) Bu parayı ona vermeniz için sizi ikna edecek bir konuşma hazırlayacaktır.. 

Bir hafta sonra bütün öğrenciler sınıf karşısında konuşmalarını yapsın.  

Bir öğrenciyi seçin ve yardım etmesi için parayı teslim edin. Tek başınıza karar vermek istemezseniz, iki öğretmeni daha sınıfa davet edip bir jüri oluşturabilirsiniz.

Daha sonraki derslerde iyiliği yapan öğrenci sınıfa sonucu bildirsin.

FIKRALAR 

Fıkrayı önce anlatın sonra tahtaya yazın ve öğrencilerden de yazmalarını isteyin.

Fıkrayı yüksek sesle okuyun.

Öğrencilere anlamını bilmedikleri kelime olup olmadığını sorun.

Fıkrayı bir kez daha okuyun, öğrencilerin anladıklarından emin olun.

Fıkrayla ilgili sorular sormaya başlayın, sözlü olarak sorun, cevap aldıktan sonra soruyu ve cevabı tahtaya yazıp ikinci soruya geçin.

Son olarak öğrencilere ‘’Kim bu fıkrayı anlatmak istiyor?’’ diye sorun. İstekli olanları tahtaya kaldırın. Sırayla anlattırın bitince sınıfa sorun ‘’Kim en iyiydi?’’Öğrenciler seçsinler. Öğrencilerin hepsini alkışlayın ve teşekkür edin.

Fıkra Örneği

Hoca, bir gün pazara gidiyor. Bakıyor ki küçük bir papağanı on beş altına satıyorlar. Hemen evine dönüyor, kümesten hindiyi alıyor sonra pazara tekrar gidiyor ve bağırıyor.

- Satılık hindii... Satılık hindii... Yirmi altına satılık hindi!

Şaşırıyor pazardakiler.

- Yahu hocam diyorlar, nasıl oluyor? Bir hindi yirmi altın mı?

- Ne var yani diyor Hoca. Şurada bir kuşu on beş altına satıyorlar.

- Ama o papağandı diyorlar. Tıpkı insan gibi konuşuyor o.

- Olsun diyor Hoca. O konuşuyor ama bu da düşünüyor!

Sorular

Hoca nereye gidiyor?

Pazarda papağanı kaça satıyorlar?

Hoca niçin evine dönüyor?

Hoca hindiyi kaça satıyor?

İnsanlar Hoca’ya ne diyorlar?

Hoca ne cevap veriyor?

YARATICI DRAMALAR

Dünya Turu 

Öğrenciler şöyle deyin: ‘’Benim bir gemim var. Çok güzel ve konforlu bir gemi. Bu gemiyle dünya turuna çıkıyorum. Bütün dünyayı dolaşmak istiyorum, Antartika, Amerika, Avrupa her yeri. Üstelik bu tur bedava. Sizler elbette benimle gelmek istiyorsunuz ama gemide altı kişilik yer var. (Sayıyı sınıf sayısının üçte biri olarak söyleyin.)  Şimdi ben, aranızdan beş kişiyi seçmek istiyorum. Nasıl mı? Hayal edin, sizin bir mesleğiniz var. Sizin mesleğiniz ne? Gemide ne iş yapıyorsunuz? Bana ve diğerlerine nasıl yardım ediyorsunuz? Kim önemli, iyi bir iş yapıyor, onu seçiyorum. Mesela siz aşçısınız, lezzetli yemekler yapıyorsunuz gibi. Sonra hep beraber dünya turuna gidiyoruz. Tamam mı?’’

Sandalyenizi tahtanın önüne koyun ve öğrencileri sırayla davet edin. Mesleklerini ve yapabileceklerini anlatsınlar.

En gerekli beş kişiyi seçin ve ilan edin.

Son olarak ‘’Üzgünüm ama tur iptal, gitmiyoruz çünkü  Katrina Kasırgası geliyor’’ deyin.

Öğretmen, öğrencilere ‘’Şimdi beni izleyin ve ben ne yapıyorum söyleyin ‘’ der. 

Öğretmen dişlerini fırçalıyormuş gibi yapar ve sorar: ‘’Ben ne yapıyorum?’’ Öğrenciler ‘’Dişlerinizi fırçalıyorsunuz.’’ diye cevap verirler.. ‘’Hayır, bisiklete biniyorum’’ der öğretmen. 

Ağlıyormuş gibi yapar öğretmen, cevaptan sonra ‘’Hayır, spor yapıyorum ’’ der. 

Yazı yazıyormuş gibi yapar öğretmen, cevaptan sonra ‘’Hayır, gitar çalıyorum’’ der.   

Bu örneklerden sonra sıra öğrencilere gelir ve öğrencilerin devam ettirmesi istenir.